Sprawdzona recepta na potas na TwójDoktor
Konsultacja z receptą online w 15 minut
Chronimy Twoje dane osobowe
Recepta online z każdego miejsca
Co to jest potas na receptę i jak działa Kaldyum?
Potas na receptę to lek zawierający chlorek potasu w dawce terapeutycznej, stosowany w leczeniu i profilaktyce niedoboru potasu, czyli hipokaliemii. Jego stosowanie wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego ze względu na ryzyko wystąpienia groźnej dla zdrowia hiperkaliemii – nadmiaru potasu we krwi. Przykładem takiego preparatu jest Kaldyum.
Kaldyum to lek dostępny wyłącznie na receptę, którego substancją czynną jest chlorek potasu. Każda kapsułka zawiera 600 mg chlorku potasu. Działanie leku polega na uzupełnianiu niedoborów jonów potasu w organizmie.
Potas jest głównym kationem wewnątrzkomórkowym, niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania komórek, zwłaszcza nerwowych i mięśniowych, w tym mięśnia sercowego. Utrzymuje właściwą równowagę elektrolitową i ciśnienie osmotyczne.
Stosowanie Kaldyum, jak i innych leków z potasem na receptę, wymaga regularnego monitorowania stężenia potasu w surowicy krwi, aby uniknąć przedawkowania oraz ocenić skuteczność terapii.
W składzie leku, oprócz chlorku potasu, znajdują się substancje pomocnicze:
- celuloza mikrokrystaliczna,
- poliakrylan,
- dimetykon,
- krzemionka koloidalna bezwodna,
- talk,
- a w otoczce kapsułki: żelatyna, indygotyna (E 132) i erytrozyna (E 127).
Jaka jest rola potasu w organizmie człowieka?
Potas to jeden z najważniejszych elektrolitów, pełniący funkcję głównego kationu wewnątrzkomórkowego. Największe jego stężenie znajduje się w komórkach mięśni, wątroby oraz erytrocytach. Jego rola w organizmie jest wielokierunkowa i kluczowa dla utrzymania homeostazy.
Główne funkcje potasu obejmują:
- utrzymanie równowagi wodno-elektrolitowej, regulując objętość płynów wewnątrzkomórkowych oraz ciśnienie osmotyczne, niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania komórek,
- przewodzenie impulsów nerwowych, gdzie jony potasu uczestniczą w tworzeniu potencjału błonowego komórek nerwowych umożliwiając przekazywanie sygnałów,
- regulacja pracy mięśni, zapewniając prawidłową kurczliwość mięśni szkieletowych, gładkich i mięśnia sercowego oraz warunkując właściwy rytm serca,
- udział w procesach metabolicznych, między innymi w syntezie białek i metabolizmie węglowodanów, wpływając na magazynowanie glikogenu w mięśniach i wątrobie.
Prawidłowe stężenie potasu we krwi musi być ściśle kontrolowane. Zarówno niedobór (hipokaliemia), jak i nadmiar (hiperkaliemia) stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia, prowadząc do zaburzeń rytmu serca, osłabienia mięśni, a nawet zatrzymania akcji serca. W przypadku znacznych odchyleń od normy konieczne jest leczenie, które często wymaga podawania potasu na receptę pod ścisłym nadzorem lekarskim.
Jakie formy leków zawierających potas są dostępne na receptę?
W Polsce na receptę dostępne są preparaty zawierające chlorek potasu (KCl) w formach doustnych o kontrolowanym uwalnianiu, które bezpiecznie uzupełniają niedobory tego pierwiastka. Główne leki to:
| Preparat | Forma | Zawartość chlorku potasu | Cechy |
|---|---|---|---|
| Kaldyum | kapsułki | 600 mg | mikropeletki zapewniają stopniowe uwalnianie, minimalizujące ryzyko podrażnienia błony śluzowej żołądka i jelit |
| Kalipoz prolongatum | tabletki o przedłużonym uwalnianiu | 750 mg | powolne, równomierne uwalnianie jonów potasu przez kilka godzin, co stabilizuje jego stężenie w surowicy krwi |
Oba leki są przepisywane przez lekarza w celu leczenia i zapobiegania hipokaliemii. Wybór preparatu i dawkowanie zależą od stopnia niedoboru potasu oraz indywidualnej oceny pacjenta. Stosowanie wymaga regularnego monitorowania poziomu elektrolitów ze względu na ryzyko hiperkaliemii.
Jak dawkować i stosować lek Kaldyum zgodnie z zaleceniami lekarza?
Dawkowanie leku Kaldyum jest ustalane wyłącznie przez lekarza i dostosowywane indywidualnie do potrzeb pacjenta oraz jego wyników badań. Samodzielna modyfikacja dawki jest niedopuszczalna ze względu na ryzyko groźnych dla zdrowia działań niepożądanych.
Zasady dawkowania:
| Rodzaj dawki | Zakres dawkowania | Odpowiednik chlorku potasu |
|---|---|---|
| dawka profilaktyczna | 2-3 kapsułki na dobę | 1200-1800 mg |
| dawka lecznicza | 5-12 kapsułek na dobę, podzielone na 2-3 dawki | 3000-7200 mg |
Sposób przyjmowania leku:
- przyjmować kapsułki podczas posiłku lub bezpośrednio po nim,
- popijać dużą ilością wody (około 200 ml),
- połykać kapsułki w całości — nie rozgryzać, nie kruszyć ani nie wysypywać zawartości,
- unikać naruszania kapsułek, ponieważ niszczy to mechanizm kontrolowanego uwalniania substancji czynnej.
Podczas terapii preparatami zawierającymi potas na receptę konieczna jest regularna kontrola stężenia potasu w surowicy krwi. Badanie to pozwala na ocenę skuteczności leczenia i zapobiega rozwojowi hiperkaliemii, czyli nadmiaru potasu, który może prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca.
Jakie są objawy niedoboru i przedawkowania potasu oraz jakie zagrożenia niosą?
Zarówno niedobór potasu (hipokaliemia), jak i jego nadmiar (hiperkaliemia) to stany zagrażające zdrowiu i życiu. Mają one kluczowy wpływ na funkcjonowanie mięśni oraz układu sercowo-naczyniowego, dlatego wymagają natychmiastowej diagnostyki i interwencji medycznej. Z tego powodu potas na receptę podawany jest pod ścisłą kontrolą lekarza.
Niedobór potasu (hipokaliemia) najczęściej występuje wskutek jego utraty przez przewód pokarmowy (wymioty, biegunka) lub nerki (stosowanie leków moczopędnych). Natomiast nadmiar potasu (hiperkaliemia) jest często efektem niewydolności nerek, przyjmowania niektórych leków lub niewłaściwej suplementacji.
| Stan | Charakterystyczne objawy | Główne zagrożenia |
|---|---|---|
| Niedobór potasu (Hipokaliemia) |
|
|
| Nadmiar potasu (Hiperkaliemia) |
|
|
Jak uzyskać receptę na potas na TwójDoktor.online?
Wypełnij formularz medyczny
Dokonaj opłaty za zamówienie
Konsultacja online w 15 min!
Recepta online - przy jakich dolegliwościach jest przydatna?
Towarzyszą Ci niepokojące objawy chorobowe?
Umów konsultację online
Konsultacja online z lekarzem obejmująca omówienie wyników badań, plan leczenia oraz możliwość otrzymania e-recepty lub e-zwolnienia.
Konsultacja z lekarzem online 99zł
Zamów receptę na potas
Skorzystaj z konsultacji online z lekarzem i otrzymaj receptę nawet w 15 minut — szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu.
E-recepta 59zł
Zamów e-zwolnienie (L4 online)
Internetowa konsultacja z lekarzem z opcją uzyskania e-zwolnienia, nawet w ciągu 15 minut, jeśli zostaną spełnione wymagane wskazania medyczne.
E-zwolenienie (L4 online) 79zł
Jak badać i kontrolować poziom potasu podczas terapii?
Regularne badanie stężenia potasu w surowicy krwi to kluczowa metoda monitorowania podczas terapii preparatami takimi jak Kaldyum. Pozwala na precyzyjne kontrolowanie poziomu elektrolitu, co jest niezbędne dla bezpieczeństwa i skuteczności leczenia.
Częstotliwość badań ustalana jest indywidualnie przez lekarza i zależy od wielu czynników:
- dawki leku,
- stanu klinicznego pacjenta,
- wydolności nerek,
- przyjmowania innych leków wpływających na stężenie potasu.
Na początku terapii oraz po zmianie dawkowania badania wykonuje się częściej, aby szybko dostosować leczenie.
Cel monitorowania poziomu potasu:
- zapobieganie hiperkaliemii, która może prowadzić do zatrzymania akcji serca,
- ocena skuteczności leczenia i wyrównania niedoboru,
- dostosowanie dawkowania leku w celu uzyskania optymalnego efektu terapeutycznego.
Dodatkowo, w niektórych przypadkach lekarz może zlecić wykonanie elektrokardiogramu (EKG). Zmiany w zapisie, takie jak zaostrzone załamki T, mogą wskazywać na wczesne objawy hiperkaliemii.
Stosowanie potasu na receptę bez nadzoru medycznego i regularnych badań jest bardzo ryzykowne.
Jakie są różnice między potasem na receptę a potasem w suplementach diety?
Główna różnica między potasem na receptę a potasem dostępnym w suplementach diety wynika z ich statusu prawnego, przeznaczenia, dawki oraz wymaganego nadzoru medycznego. Potas na receptę jest lekiem przeznaczonym do leczenia zdiagnozowanych stanów chorobowych, podczas gdy potas w suplementach to środek spożywczy służący uzupełnieniu diety.
| Cecha | Potas na receptę (np. Kaldyum) | Potas w suplementach diety |
|---|---|---|
| Status prawny | produkt leczniczy | środek spożywczy |
| Cel stosowania | leczenie i zapobieganie klinicznie stwierdzonej hipokaliemii (niedoboru potasu) | uzupełnienie normalnej diety w potas |
| Dawka | wysoka, terapeutyczna (np. 600 mg chlorku potasu w jednej kapsułce) | niska, profilaktyczna, ograniczona przepisami dla środków spożywczych |
| Nadzór | wymaga ścisłej kontroli lekarskiej i regularnego badania poziomu potasu we krwi | nie wymaga nadzoru medycznego, co stwarza ryzyko nieprawidłowego stosowania |
| Skuteczność | potwierdzona badaniami klinicznymi | działanie fizjologiczne, bez udowodnionego działania leczniczego |
| Dostępność | wyłącznie na podstawie recepty lekarskiej | dostępny bez recepty w aptekach, sklepach, drogeriach |
Stosowanie potasu na receptę jest konieczne, gdy niedobór jest znaczący i wymaga precyzyjnego dawkowania, by uniknąć groźnej dla życia hiperkaliemii. Suplementy diety nie zastąpią leczenia farmakologicznego zdiagnozowanych niedoborów potasu.
Czy potas jest na receptę?
Tak, potas w postaci leku jest dostępny wyłącznie na receptę. Preparaty takie jak Kaldyum czy Kalipoz prolongatum to leki zawierające wysoką, ściśle określoną dawkę chlorku potasu, przeznaczone do leczenia zdiagnozowanych niedoborów.
Głównym powodem, dla którego te leki wymagają przepisu lekarza, jest ryzyko wystąpienia hiperkaliemii — niebezpiecznego stanu nadmiaru potasu we krwi, który może prowadzić do groźnych dla życia zaburzeń rytmu serca, a nawet zatrzymania jego akcji. Stosowanie potasu na receptę wymaga regularnego monitorowania jego stężenia w surowicy krwi.
Należy odróżnić leki od suplementów diety z potasem, które:
- zawierają znacznie niższe dawki,
- są dostępne bez recepty,
- służą jedynie uzupełnieniu diety, a nie leczeniu schorzeń.
Czy potas w saszetkach jest dostępny na receptę?
Potas w postaci leku w saszetkach zazwyczaj nie jest dostępny na receptę. Preparaty przepisywane przez lekarza to przede wszystkim formy o kontrolowanym uwalnianiu, takie jak:
- kapsułki (np. Kaldyum),
- tabletki (np. Kalipoz prolongatum).
Taka budowa leku zapewnia bezpieczeństwo stosowania i minimalizuje ryzyko nagłego wzrostu stężenia potasu we krwi.
Forma saszetek jest charakterystyczna dla suplementów diety, które zawierają niższe, profilaktyczne dawki potasu i są dostępne bez recepty.
Stosowanie leku takiego jak potas w saszetkach na receptę nie jest standardową praktyką, ponieważ leczenie zdiagnozowanej hipokaliemii wymaga preparatów o udowodnionej skuteczności i bezpiecznym profilu uwalniania substancji czynnej.
Czy potas w kapsułkach jest na receptę?
Tak, potas w kapsułkach, który jest zarejestrowany jako produkt leczniczy, dostępny jest wyłącznie na receptę. Preparaty takie jak Kaldyum zawierają wysoką, terapeutyczną dawkę chlorku potasu (600 mg), przeznaczoną do leczenia medycznie potwierdzonych niedoborów.
Stosowanie tych leków wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego z powodu:
- ryzyka przedawkowania,
- wystąpienia hiperkaliemii – potencjalnie zagrażającego życiu stanu,
- możliwych poważnych zaburzeń rytmu serca.
Leczenie zawsze wiąże się z koniecznością regularnego monitorowania poziomu potasu w surowicy krwi.
Należy odróżnić te leki od suplementów diety z potasem, które również dostępne są w formie kapsułek. Suplementy:
- zawierają znacznie niższe dawki potasu,
- są dostępne bez recepty,
- służą jedynie uzupełnieniu diety, a nie leczeniu schorzeń.
Bibliografia:
- Korcyl-Wenda, A. (2021). Potas w żywieniu człowieka. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, 34(1), 115-126.
- Małecka-Tendera, E. (2020). Niedobory i nadmiary elektrolitów u dzieci. Pediatria po Dyplomie, 14(5), 27-33.
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne. Dz.U. 2001 nr 126 poz. 1381.
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu substancji czynnych, ich postaci, zawartości oraz stosunku ilościowego, wraz z metodami pobierania próbek, wchodzących w skład preparatów farmaceutycznych dostępnych na receptę. Dz.U. 2017 poz. 782.
- Król, M., & Szafrański, O. (2023). Gospodarka potasem w chorobach nerek. Nefrologia i Medycyna Rodzinna, 15(2), 87-94.
Najczęściej zadawane pytania o receptę na potas
Czy potas jest na receptę?
Preparaty z potasem są dostępne zarówno na receptę (Rp), jak i bez recepty (OTC). Leki na receptę zawierają znacznie wyższe dawki jonów potasu i są stosowane w leczeniu stwierdzonych medycznie niedoborów. Produkty bez recepty to suplementy diety o niższych dawkach, służące jedynie uzupełnieniu diety.
Czy lek Kaldyum można kupić bez recepty?
Nie, preparat Kaldyum jest lekiem wydawanym wyłącznie na podstawie ważnej recepty lekarskiej.
Jakie są nazwy leków z potasem na receptę?
Do najczęściej przepisywanych leków z potasem na receptę w Polsce należą między innymi Kaldyum oraz Kalipoz Prolongatum.
Czy potas na receptę jest refundowany?
Niektóre leki z potasem na receptę, jak np. Kalipoz Prolongatum, podlegają refundacji w określonych wskazaniach medycznych. Ostateczny poziom odpłatności zależy od wskazań na recepcie.
Dlaczego niektóre preparaty potasu są na receptę, a inne nie?
Preparaty potasu na receptę są zarejestrowane jako leki i zawierają wysokie, terapeutyczne dawki tego pierwiastka. Są przeznaczone do leczenia stanów chorobowych (np. hipokaliemii) pod kontrolą lekarza. Suplementy bez recepty mają niższe dawki i służą jedynie uzupełnieniu diety w potas.
Czy lekarz rodzinny może przepisać potas na receptę?
Tak, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (rodzinny) ma uprawnienia do przepisania leku z potasem na receptę, jeśli na podstawie badania i ewentualnych wyników badań krwi stwierdzi taką konieczność.
Czym się różni Kaldyum od Kalipoz Prolongatum?
Oba leki zawierają chlorek potasu w formie o przedłużonym uwalnianiu i są stosowane w leczeniu niedoborów potasu. Różnią się dawką substancji czynnej w jednej tabletce/kapsułce oraz substancjami pomocniczymi, co może mieć znaczenie dla niektórych pacjentów. Decyzję o wyborze konkretnego preparatu podejmuje lekarz.
Dlaczego potas na receptę trzeba brać w trakcie posiłku?
Przyjmowanie leków z potasem (np. Kalipoz, Kaldyum) w trakcie lub tuż po posiłku, popijając dużą ilością wody, minimalizuje ryzyko podrażnienia błony śluzowej żołądka i jelit. Może to zapobiec dolegliwościom takim jak ból brzucha, nudności czy wymioty.
Czy kapsułki z potasem na receptę można wysypywać?
Zazwyczaj nie zaleca się otwierania ani rozgryzania kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, ponieważ niszczy to specjalną strukturę leku zapewniającą stopniowe uwalnianie potasu. Należy postępować zgodnie z ulotką – w przypadku niektórych preparatów (np. Kaldyum) dopuszcza się wysypanie zawartości i zmieszanie z posiłkiem, ale zawsze trzeba to sprawdzić w ulotce danego leku.
Czy jest dostępny potas na receptę w saszetkach?
Tak, istnieją preparaty potasu na receptę w formie proszku lub tabletek musujących do sporządzania roztworu doustnego (np. Kalium effervescens). Jest to alternatywa dla osób, które mają problemy z połykaniem tabletek lub kapsułek.
O jakiej porze dnia najlepiej brać potas na receptę?
Nie ma ścisłych wytycznych co do pory dnia, jednak kluczowe jest przyjmowanie leku z potasem w trakcie lub po posiłku, aby zmniejszyć ryzyko podrażnienia żołądka. Najlepiej przyjmować go o stałych porach, zgodnie z zaleconym przez lekarza schematem dawkowania.
Jakie są najczęstsze skutki uboczne brania potasu na receptę?
Do najczęstszych działań niepożądanych leków z potasem należą dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, wzdęcia, bóle brzucha i biegunka. Przyjmowanie leku z posiłkiem i dużą ilością wody pomaga je zminimalizować.
Biorę potas na receptę i mam nudności, czy to normalne?
Tak, nudności są jednym z możliwych i dość częstych działań niepożądanych podczas stosowania leków z potasem. Aby im zapobiec, należy przyjmować preparat w trakcie lub po posiłku i popijać go dużą ilością płynu. Jeśli objawy są bardzo uciążliwe, należy skontaktować się z lekarzem.
Czy można przedawkować potas na receptę? Jakie są objawy?
Tak, przedawkowanie potasu (hiperkaliemia) jest bardzo niebezpieczne. Objawy mogą obejmować osłabienie mięśni, drętwienie kończyn, apatię, a przede wszystkim zaburzenia rytmu serca, które mogą być groźne dla życia. Należy ściśle przestrzegać dawkowania zaleconego przez lekarza.
Kto nie powinien przyjmować potasu na receptę?
Leków z potasem nie powinny stosować osoby z hiperkaliemią (podwyższonym stężeniem potasu we krwi), ciężką niewydolnością nerek, chorobą Addisona oraz przy niektórych schorzeniach przewodu pokarmowego. Zawsze należy poinformować lekarza o wszystkich chorobach przewlekłych.
Czy przy chorych nerkach można bezpiecznie brać potas na receptę?
Stosowanie potasu u pacjentów z chorobami nerek wymaga szczególnej ostrożności i ścisłego nadzoru lekarskiego. Ponieważ nerki odpowiadają za wydalanie nadmiaru potasu, ich niewydolność zwiększa ryzyko niebezpiecznej hiperkaliemii. Dawkę musi ustalić lekarz, regularnie monitorując poziom elektrolitów.
Z jakimi lekami nie można łączyć potasu na receptę?
Należy zachować szczególną ostrożność, łącząc potas z lekami, które również mogą podnosić jego stężenie we krwi. Są to m.in. niektóre leki na nadciśnienie (np. inhibitory ACE, sartany), leki moczopędne oszczędzające potas (np. spironolakton) oraz niektóre leki przeciwbólowe (NLPZ). Zawsze informuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach.
Czy potas na receptę można brać razem z magnezem?
Tak, na ogół można łączyć przyjmowanie leku z potasem z suplementami magnezu. Niedobory tych pierwiastków często występują jednocześnie. Zawsze jednak należy poinformować o tym lekarza prowadzącego.
Czy biorąc potas na receptę (np. Kalipoz) można pić alkohol?
Nie ma bezpośredniej interakcji farmakologicznej między potasem a alkoholem. Jednak alkohol może nasilać ewentualne działania niepożądane ze strony żołądka oraz wpływa na gospodarkę wodno-elektrolitową, dlatego zaleca się ograniczenie lub unikanie jego spożycia podczas terapii.
Jak długo można brać potas na receptę?
Okres przyjmowania potasu na receptę ustala lekarz indywidualnie dla każdego pacjenta. Terapia może trwać od kilku tygodni do leczenia przewlekłego, w zależności od przyczyny niedoboru i wyników regularnie kontrolowanego stężenia potasu we krwi.
Czy przepisany potas trzeba brać, jeśli w badaniach wyszedł w normie?
Należy postępować zgodnie z zaleceniem lekarza. Czasem potas jest przepisywany profilaktycznie, np. podczas stosowania leków moczopędnych, które powodują jego utratę, aby zapobiec niedoborom w przyszłości, nawet jeśli aktualny wynik jest prawidłowy.
Czy potas na receptę jest bezpieczny w ciąży?
Stosowanie jakiegokolwiek leku w ciąży, w tym potasu na receptę, musi odbywać się pod ścisłą kontrolą i na wyraźne zalecenie lekarza prowadzącego. Lekarz musi ocenić, czy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu.
Czy po leku z potasem na receptę można prowadzić samochód?
Tak, leki z potasem na receptę zazwyczaj nie wpływają na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Należy jednak zwrócić uwagę na samopoczucie, ponieważ objawy niedoboru lub nadmiaru potasu (np. osłabienie mięśni) mogą wpływać na koncentrację.
Co zrobić, jeśli pominę dawkę potasu na receptę?
Jeśli od pominięcia dawki nie minęło wiele czasu, należy ją przyjąć jak najszybciej. Jeśli zbliża się pora przyjęcia kolejnej dawki, należy pominąć opuszczoną dawkę i kontynuować schemat leczenia. Nie należy stosować dawki podwójnej w celu uzupełnienia pominiętej dawki.
Czy farmaceuta może wystawić receptę na potas?
Tak, farmaceuta może wystawić receptę farmaceutyczną na lek z potasem w sytuacji zagrożenia zdrowia pacjenta, np. w celu kontynuacji leczenia udokumentowanego w dokumentacji medycznej, jeśli pacjentowi skończył się lek, a nie ma możliwości szybkiej konsultacji z lekarzem.
Czy po potasie na receptę może boleć brzuch?
Tak, ból brzucha jest jednym z możliwych działań niepożądanych podczas przyjmowania leków z potasem. Aby zminimalizować to ryzyko, lek należy zawsze przyjmować w trakcie lub po posiłku i popijać dużą ilością wody.
Czy trzeba robić badania krwi biorąc potas na receptę?
Tak, podczas terapii lekami z potasem na receptę konieczne jest regularne monitorowanie jego stężenia we krwi. Pozwala to lekarzowi na ocenę skuteczności leczenia i dostosowanie dawki, aby uniknąć zarówno niedoboru, jak i niebezpiecznego nadmiaru potasu.
Czy tabletki z potasem na receptę można dzielić na pół?
Tabletek o przedłużonym uwalnianiu (jak Kalipoz Prolongatum) zazwyczaj nie wolno kruszyć ani dzielić, ponieważ niszczy to ich specjalną konstrukcję, która zapewnia stopniowe uwalnianie leku. Może to prowadzić do nagłego uwolnienia dużej dawki potasu i podrażnienia przewodu pokarmowego. Należy zawsze sprawdzić tę informację w ulotce.