Najnowsze metody leczenia trądziku pospolitego

U podstaw rozwoju trądziku leży proces chorobowy, który wymaga wdrożenia odpowiedniego leczenia. Problemów skórnych nie można rozwiązać wyłącznie odpowiednią pielęgnacją. 

W dermatologii wykorzystuje się sprawdzone metody leczenia trądziku, a ich skuteczność zależy od dopasowania do objawów, nasilenia zmian i wieku pacjenta.

Kto zajmuje się leczeniem trądziku – lekarz czy kosmetolog?

Planowaniem, wdrażaniem i monitorowaniem terapii zajmuje się lekarz dermatolog. Specjalista podczas diagnozowania jest w stanie rozpoznać konkretną postać trądziku, ocenić jej aktywność i na tej podstawie zadecydować o wdrożeniu dopasowanych metod postępowania.

Kosmetolog nie jest lekarzem, jednak również może mieć swoją rolę w terapii trądziku. Wiele profesjonalnych zabiegów sprzyja wyciszeniu i redukcji zmian trądzikowych.

Jeśli pacjent ma możliwość wdrożenia wielokierunkowego leczenia (połączenia współpracy z dermatologiem i regularnego korzystania z odpowiednio dobranych zabiegów kosmetycznych), warto by to zrobił. W tym przypadku należy jednak pamiętać o bezpieczeństwie.

Trądzik pospolity – leczenie miejscowe

Leczenie miejscowe jest zwykle terapią pierwszego rzutu. Ma największą skuteczność w przypadku trądziku o lekkim i średnim nasileniu, w którym dominują zmiany powierzchowne (do takich należy np. trądzik zaskórnikowy i trądzik grudkowo-krostkowy).

Leki mają postać żeli, kremów, emulsji lub roztworów. Preparaty nakłada się raz lub dwa razy dziennie, przy czym na początku terapii lekarz może zalecić rzadsze stosowanie, na przykład co kilka dni. Takie postępowanie pozwala skórze stopniowo adaptować się do substancji czynnych i zmniejsza ryzyko podrażnień.

Skład miejscowych leków na zmiany skórne

Wymienione poniżej substancje czynne działają miejscowo – tam, gdzie rozpoczyna się proces chorobowy. Normalizują rogowacenie, ograniczają namnażanie bakterii i zmniejszają stan zapalny. Właściwości zapobiegają powstawaniu nowych zmian i przyspieszają gojenie już obecnych.

W terapii miejscowej trądziku pospolitego stosuje się m.in.:

• retinoidy (np. adapalen, tretinoinę) – normalizują odnowę naskórka i zapobiegają powstawaniu zaskórników;
• nadtlenek benzoilu – działa przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie;
• antybiotyki (np. erytromycynę, klindamycynę) – ograniczają liczbę bakterii, w leczeniu trądziku nie powinny być stosowane samodzielnie, zwykle łączy się je z nadtlenkiem benzoilu lub retinoidem;
• preparaty złożone – łączą kilka substancji w jednym leku i dzięki temu mogą działać na zmiany o różnym podłożu i charakterze.

Czy leczenie miejscowe jest skuteczne?

Miejscowe leczenie trądziku może przynieść naprawdę zadowalające efekty, jednak może nie być wystarczające w przypadkach ciężkich postaci trądziku. To, czy wdrożone działania przyniosą efekty, zależy od doboru preparatu do obrazu zmian (to rola lekarza) oraz od systematyczności i czasu terapii (to część po stronie pacjenta).

Kiedy stosuje się ogólne metody leczenia trądziku? Leczenie izotretynoiną i innymi lekami

Leczenie ogólne wprowadza się wtedy, gdy trądzik przestaje być chorobą ograniczoną do powierzchni skóry. Dotyczy to postaci o średnim i ciężkim nasileniu, zmian głębokich, bolesnych, nawracających lub takich, które nie reagują na prawidłowo prowadzone leczenie miejscowe.

Preparaty doustne działają ogólnoustrojowo. Wpływają na procesy w całym organizmie, a nie tylko w obrębie pojedynczych ognisk na skórze. Z tego powodu ich stosowanie zawsze wymaga nadzoru lekarza i jasno określonego celu terapii.

Jakie leki doustne stosuje się najczęściej?

Postępowanie najczęściej rozpoczyna się od leków, które pozwalają opanować aktywny stan zapalny. Do tej grupy należą antybiotyki doustne, głównie z grupy tetracyklin.

W leczeniu konwencjonalnym stosuje się je przez ograniczony czas, zwykle kilka miesięcy (3-4 miesiące), zawsze równolegle z terapią miejscową. Takie połączenie pozwala uzyskać stabilniejszą poprawę i zmniejsza ryzyko szybkiego nawrotu zmian po zakończeniu leczenia.

Czym jest izotretynoina i jak działa?

Izotretynoina jest doustną pochodną witaminy A i lekiem o najszerszym spektrum działania w trądziku pospolitym.

Dzięki temu może prowadzić do długotrwałej remisji, a u części pacjentów do wieloletniego wyciszenia objawów (nawet w ciężkich przypadkach trądziku pospolitego).

Lek działa długofalowo, a jego efekt może utrzymywać się kilka tygodni po zakończeniu terapii. Ma szereg wskazań i przeciwwskazań do stosowania, jednak mimo to wykazuje działanie, które jest nieporównywalne z innymi metodami.

Leczenie hormonalne

Pielęgnacja skóry trądzikowej – domowe sposoby na trądzik

Świadomie stosowana pielęgnacja może wspierać redukcję objawów i leczenie farmakologiczne trądziku. Produkty pielęgnacyjne dobiera się pod kątem tolerancji, składu i przewidywalnej reakcji skóry.

W kosmetykach przeznaczonych dla skóry trądzikowej często wykorzystuje się:

• niacynamid – reguluje pracę gruczołów łojowych, ogranicza nadmierne wydzielanie sebum i wzmacnia strukturę bariery naskórkowej;
• kwas azelainowy – łagodzi zmiany zapalne i wyrównuje koloryt skóry;
• kwasy AHA i BHA – mają właściwości keratolityczne (wpływają na proces złuszczania w obrębie ujść mieszków włosowych);
• cynk – zmniejsza nadmierne przetłuszczanie i sprzyja regeneracji;
• ceramidy – odbudowują uszkodzoną warstwę ochronną naskórka.

Czy można łączyć kosmetyki z retinoidami z leczeniem miejscowym trądziku?

Leczenie trądziku wymaga przemyślanego łączenia leków z kosmetykami, ponieważ składniki, które się w nich znajdują, mogą oddziaływać na te same procesy zachodzące w skórze. W przypadku cery trądzikowej zwykle nie zaleca się równoczesnego sięgania po te same grupy składników w leczeniu i pielęgnacji.

Ich kumulacja prowadzi do:

• nadmiernego pobudzenia naskórka;
• suchości;
• pieczenia;
• zaczerwienienia.

Skóra traci wówczas zdolność adaptacji, a tolerancja terapii wyraźnie się obniża. Zbyt agresywne działanie może skutkować tym, że stan skóry zacznie się pogarszać. Pielęgnacja, zamiast wspomagać proces leczenia, zacznie nasilać objawy.

Jak uniknąć ryzyka podrażnienia skóry?

Podczas konsultacji dermatologicznej warto porozmawiać nie tylko o lekach, ale także o kosmetykach używanych na co dzień. Warto zapytać o każdy kosmetyk, nawet jeśli był stosowany od dłuższego czasu.

Lekarz oceni, czy dany skład będzie bezpieczny w trakcie prowadzenia leczenia lub zaleci modyfikację schematu pielęgnacji. Jeśli mamy wątpliwości, przed konsultacją warto zrobić zdjęcia składów stosowanych produktów.

Czy kuracja w trądziku ma działania niepożądane?

W leczeniu miejscowym najczęściej pojawia się przejściowe podrażnienie. Skóra może być sucha i napięta. Czasami piecze lub się łuszczy. Najczęściej reakcje stopniowo słabną w trakcie terapii.

W przypadku leczenia doustnego także możemy mówić o działaniach niepożądanych.

• Antybiotyki mogą wpływać na przewód pokarmowy i mikrobiotę jelitową.
• Izotretynoina powoduje wyraźne przesuszenie skóry i błon śluzowych. Jednocześnie jest bezwzględnie przeciwwskazana do stosowania przez kobiety w ciąży, karmiące piersią i starające się o dziecko (ma działanie teratogenne). Jej przyjmowanie wymaga regularnego kontrolowania parametrów wybranych badań laboratoryjnych.
• W terapii hormonalnej możliwe są zmiany tolerancji preparatu w pierwszych miesiącach stosowania.

Dermatolog zawsze informuje o wszystkich możliwych skutkach ubocznych leczenia.

Najnowsze metody leczenia i pielęgnacji – jakie zabiegi poleca dermatolog na blizny i przebarwienia?

W wielu postaciach trądziku pospolitego pacjenci zmagają się z powstającymi bliznami i przebarwieniami. W podstawowym leczeniu najczęściej priorytetem jest łagodzenie aktywnych zmian. Warto jednak rozszerzyć terapię o działania, które będą ukierunkowane także na zapobieganie ich następstwom – nierównej strukturze skóry, trwałym zmianom kolorytu albo utrwalonym śladom w obrębie skóry właściwej.

W dermatologii stosuje się m.in.: 

• peelingi chemiczne;
• laseroterapię;
• mikronakłuwanie (dermapen).

To skuteczne metody, jednak bezpieczeństwo ich stosowania jest uzależnione od stopnia nasilenia trądziku.

Peelingi chemiczne

Chemiczne peelingi polegają na kontrolowanym złuszczaniu kolejnych warstw naskórka lub skóry właściwej. Ich intensywność dobiera się w zależności od rodzaju przebarwień oraz głębokości blizn.

• Przy zmianach powierzchownych celem jest przyspieszenie odnowy naskórka i stopniowe ujednolicenie kolorytu.
• W przypadku bardziej utrwalonych śladów stosuje się preparaty o większej sile oddziaływania, które inicjują procesy regeneracyjne w głębszych warstwach skóry.

Laser

Laseroterapia wykorzystuje energię światła o specjalnie dobranych parametrach. W zależności od technologii możliwe jest oddziaływanie głównie na barwnik skóry albo na jej strukturę.

• W terapii blizn światło dociera do skóry właściwej, gdzie pobudza procesy przebudowy kolagenu.
• W przypadku przebarwień energia kierowana jest do miejsc nadmiernej pigmentacji.

Efekty pojawiają się stopniowo, ponieważ skóra potrzebuje czasu na regenerację pomiędzy kolejnymi sesjami.

Mikronakłuwanie (dermapen)

Mikronakłuwanie (dermapen) to zabieg, podczas którego w skórze wykonuje się bardzo wiele drobnych nakłuć na kontrolowanej głębokości. Jest bodźcem mechanicznym. Skóra odbiera go jako sygnał do uruchomienia procesów naprawy i regeneracji w skórze właściwej.

Efektem regularnych zabiegów jest poprawa struktury skóry, wygładzenie drobnych nierówności i stopniowa przebudowa blizn.