Jak leczy się zapalenie gardła? Co pomaga zwalczyć objawy?

Zapalenie gardła to stan zapalny. Wdrożenie działań, które pomogą go złagodzić, zawsze wymaga ustalenia przyczyny. Określając czynniki sprzyjające rozwojowi dolegliwości, można dobrać sposób postępowania, który będzie skuteczny i jednocześnie bezpieczny. Jednak leczenie nie zawsze będzie bezpośrednio ukierunkowane na główny czynnik zapalenia. W wielu przypadkach stosuje się leczenie objawowe.

Kiedy tak się dzieje? Dlaczego nie zawsze wdraża się antybiotyki? Jakie leki stosuje się w terapii przewlekłych i ostrych infekcji gardła? Czym różnią się oba rodzaje problemów?

Wskazania do leczenia zapalenia gardła – przyczyny bakteryjne i wirusowe

Najczęstszą przyczyną zapalenia gardła są zakażenia wirusowe. W takich przypadkach układ odpornościowy samodzielnie zwalcza patogen i skutki jego obecności. Przyjmowanie leków ma na celu złagodzenie objawów i utrzymanie komfortu pacjenta.

Przy przeziębieniu wiele osób decyduje się samodzielnie łagodzić pierwsze dolegliwości (stosując na własną rękę leki dostępne bez recepty). Trzeba jednak pamiętać, że jeśli objawy utrzymują się dłużej niż kilka dni i pojawia się wysoka gorączka, obrzęk migdałków lub wyraźne powiększenie węzłów chłonnych, wskazana jest konsultacja lekarska.

W takiej sytuacji może pojawić się przypuszczenie, że infekcja gardła i migdałków rozwinęła się w wyniku obecności bakterii – wtedy też będzie wymagała wdrożenia innego postępowania. Najpowszechniej pojawiającym się przykładem zapalenia gardła o podłożu bakteryjnym jest angina paciorkowcowa (inaczej ostre zapalenie migdałków i gardła).

Rozwój objawów może mieć także charakter nieinfekcyjny. Zapalenie gardła to stan, który może być związany z paleniem tytoniu, refluksem, alergią, przewlekłym narażeniem na przebywanie w zanieczyszczonym lub suchym powietrzu. U tych pacjentów częściej dochodzi do rozwoju przewlekle utrzymujących się dolegliwości. W takich przypadkach zapaleń gardła najczęściej konieczne jest leczenie pierwotnej przyczyny przy jednoczesnym łagodzeniu stanu zapalnego.

Jakie leki stosuje się przy stanie zapalnym gardła?

Zapalenie gardła jest rozpoznaniem stanu zapalnego, który może mieć różne przyczyny (infekcyjne i nieinfekcyjne). Niezależnie od pochodzenia dolegliwości, postępowanie ma na celu ograniczenie reakcji zapalnej, zmniejszenie objawów oraz przywrócenie prawidłowego stanu śluzówki jamy ustnej i gardła.

Leki przy wirusowym zapaleniu gardła

Jak już wiesz, infekcje gardła o podłożu wirusowym nie wymagają wdrażania leczenia przyczynowego, ponieważ organizm sam eliminuje wirusa. W tym czasie wdraża się jednak działania ukierunkowane na objawy, których zadaniem jest zmniejszenie bólu i poprawa komfortu pacjenta w trakcie trwania choroby.

Najczęściej zaleca się leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe (paracetamol lub ibuprofen), a jako uzupełnienie – leki stosowane miejscowo (np. z benzydaminą). Dodatkową ulgę mogą przynieść tabletki do ssania, aerozole i środki do płukania gardła zawierające substancje o właściwościach antyseptycznych (np. chlorheksydynę, oktenidynę, heksetydynę czy chlorek cetylopirydyniowy) lub miejscowo znieczulających (np. lidokainę). Takie leki mogą krótkotrwale zmniejszać ból i podrażnienie śluzówki oraz ułatwiać przełykanie.

Bardzo ważne, by pacjent miał świadomość, że skuteczna terapia zapalenia gardła o podłożu wirusowym nie wymaga stosowania antybiotyków, ponieważ leki z tej grupy działają wyłącznie na zakażenia bakteryjne. Wprowadzenie antybiotykoterapii w sytuacji, gdy przyczyną jest infekcja wirusowa, nie przyspiesza powrotu do zdrowia.

Wirusowe zapalenie gardła – leczenie może uwzględniać stosowanie:

• Metafen Paracetamol,
• Apap,
• Paracetamol Aflofarm,
• Paracetamol Hasco,
• Axoprofen Forte,
• Ibum,
• Actusept,
• Benzydamine neo-angin forte,
• Tantum Verde,
• Septolete ultra,
• Hascosept,
• Gardimax medica.

Leki przy bakteryjnym zapaleniu gardła (antybiotykoterapia)

Przy potwierdzonym zakażeniu paciorkowcem grupy A stosuje się leczenie antybiotykami. To jedna z najczęstszych infekcji bakteryjnych śluzówki gardła u dzieci i dorosłych.

W rozpoznaniu bierze się pod uwagę charakterystyczne objawy występujące u pacjentów, jednak tak naprawdę najpewniejszym potwierdzeniem etiologii jest dodatni wynik szybkiego testu antygenowego (RADT). W przypadku silnego bólu gardła u dziecka i jednocześnie ujemnego wyniku RADT specjaliści dodatkowo zalecają wykonanie wymazu z gardła.

Ważne jest, by przyjmować je przez cały zalecony okres, nawet jeśli objawy ustąpią wcześniej – zbyt wczesne przerwanie terapii zwiększa ryzyko nawrotu zakażenia. Terapię wspiera się preparatami łagodzącymi ból gardła oraz lekami przeciwgorączkowymi (jeśli u pacjenta występuje podwyższona temperatura ciała). U części osób można rozważyć włączenie probiotyku o udokumentowanym działaniu, głównie w celu zmniejszenia ryzyka biegunki poantybiotykowej.

W leczeniu bakteryjnego zapalenia gardła i migdałków podniebiennych stosuje się:

• Ospen 750,
• Polcylin,
• Amotaks,
• Duomox,
• Hiconcil.

Aby kupić powyższe leki na zapalenie gardła, potrzebna jest recepta.

Katar, kaszel i gorączka – jak leczy się współwystępujące objawy zapalenia gardła?

Przy zapaleniu gardła często pojawiają się dolegliwości związane z infekcją górnych dróg oddechowych. Silnemu bólowi gardła zwykle towarzyszy katar, kaszel i często także podwyższona temperatura.

Gorączkę i ból łagodzi się najczęściej paracetamolem albo ibuprofenem (lista konkretnych leków znajduje się powyżej w części artykułu poświęconej leczeniu infekcji wirusowych).

Mimo że wymienione substancje są dość popularne i łatwo dostępne, ich dawkowanie oraz częstotliwość przyjmowania powinny wynikać z zaleceń przekazanych przez lekarza.

Katar, który początkowo może występować przy zapaleniu gardła, zwykle jest wodnisty. Wraz z czasem postępowania infekcji staje się gęstszy i może dawać uczucie zatkanego nosa (często jednak nie jest ono tak silne, jak przy infekcjach, które obejmują zapalenie zatok).

Przy objawach związanych z niedrożnością nosa ulgę mogą przynieść leki obkurczające śluzówkę (np. ksylometazolina lub oksymetazolina) oraz specjalne płyny do płukania nosa (np. preparaty z wodą morską), które rozrzedzają wydzielinę i ułatwiają jej usuwanie.

Przykładowe leki to:

• Orinox,
• Otrivin,
• Xedine HA,
• Xylorin,
• Acatar Care,
• Oxalin Baby,
• Nosox Classic.

Kaszel w przebiegu zapalenia gardła nie jest dolegliwością bezpośrednio związaną z infekcją dróg oddechowych. W tym przypadku pojawia się głównie w wyniku podrażnienia śluzówki albo na skutek spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła. Mimo tego nie należy go bagatelizować – ostre zapalenie gardła u dzieci może prowadzić do powikłań, w których kaszel może świadczyć o szerzeniu się infekcji na dolne odcinki układu oddechowego.

Co pomaga w przewlekłym zapaleniu gardła – domowe sposoby i zioła na nawilżenie?

Zapalenie gardła o przewlekłym charakterze występuje u pacjentów, którzy są narażeni na czynniki nieinfekcyjne. Dokładne leczenie dolegliwości, które są z nim związane, planuje się pod główną przyczynę. Bez wyleczenia zaburzenia, które powoduje ciągłe podrażnienie gardła, niemożliwe będzie zapobieganie bólowi i innym objawom, które są z nim związane. Wskazuje się jednak sposoby, które mogą być pomocne w łagodzeniu pojawiających się dolegliwości.

Najważniejszym elementem codziennej profilaktyki jest nawilżanie. Sprawdza się regularne picie wody, unikanie bardzo gorących lub lodowatych napojów oraz utrzymywanie prawidłowej wilgotności powietrza w pomieszczeniach (40-60%). Przy dużej suchości pomocny jest nawilżacz lub naczynie z wodą ustawione przy źródle ciepła.

Gdy dojdzie do zaostrzenia objawów przewlekłego zapalenia gardła, postępowaniem „pierwszej pomocy” może być płukanie gardła wodą z solą. Przy utrzymujących się dolegliwościach zawsze należy zgłosić się na konsultację z lekarzem i ustalić kolejne kroki, które pozwolą zaplanować terapię ukierunkowaną na pierwotny problem.

W leczeniu wspomagającym można stosować zioła i preparaty roślinne, które łagodzą stan zapalny śluzówki i poprawiają jej regenerację. Są to m.in.:

• prawoślaz lekarski,
• porost islandzki,
• tymianek,
• szałwia,
• lukrecja gładka.

W aptekach dostępne są preparaty w postaci tabletek do ssania, syropów i sprayów, które łączą ekstrakty z wymienionych roślin z substancjami łagodzącymi. Do grupy ziołowych wyrobów stosowanych w łagodzeniu bólu gardła należą:

• Septinum,
• BigGarden Tymianek i Prawoślaz,
• Islaherb.