Przedwczesny wytrysk to jedna z najczęstszych dysfunkcji seksualnych u mężczyzn – szacuje się, że dotyka nawet 20–30% aktywnych seksualnie panów. Może wpływać na jakość życia seksualnego i relacje. Wielu mężczyzn nie wie, że istnieją skuteczne metody leczenia. Jedną z nich jest farmakoterapia – dostępna na receptę i dopasowana do indywidualnych potrzeb.
Leki na przedwczesny wytrysk pomagają wydłużyć stosunek i odzyskać kontrolę nad ejakulacją. W artykule omawiamy najczęściej stosowane preparaty z apteki oraz sposób ich działania.
Leki na przedwczesny wytrysk
Przedwczesny wytrysk to niezdolność do opóźnienia wytrysku w stopniu wystarczającym do satysfakcjonującego współżycia seksualnego. Jest jedną z najczęściej występujących dysfunkcji seksualnych u mężczyzn.
Możemy mówić o przedwczesnym wytrysku, gdy:
- ejakulacja regularnie następuje bardzo szybko po rozpoczęciu stosunku, często przed upływem minuty lub nawet przed samą penetracją;
- mężczyzna odczuwa brak lub znaczące ograniczenie kontroli nad momentem ejakulacji;
- problem jest stały lub nawracający i utrzymuje się przez dłuższy czas, np. przez co najmniej kilka miesięcy.
Przedwczesny wytrysk to zaburzenie, które prowadzi do znacznego dyskomfortu psychicznego, frustracji, a często także do unikania aktywności seksualnej. Warto wiedzieć, że problem ten może mieć charakter pierwotny (określany jako wrodzony, występujący od zawsze) lub nabyty, gdy pojawia się na późniejszym etapie życia po okresie prawidłowej kontroli.
Przedwczesny wytrysk – leczenie farmakologiczne:
Oprócz leków na przedwczesny wytrysk stosuje się różne metody niefarmakologiczne, które obejmują terapię behawioralną i psychoterapię.
Jak przebiega leczenie przedwczesnego wytrysku?
Proces leczenia przedwczesnego wytrysku rozpoczyna się od szczegółowej konsultacji medycznej. Lekarz przeprowadza dokładny wywiad zdrowotny i seksualny, aby zrozumieć źródło problemu – czy jest on wrodzony, nabyty, a może sytuacyjny. Istotne jest też odróżnienie przedwczesnego wytrysku od nieprawidłowości z erekcją, ponieważ obie dolegliwości mogą współwystępować i wzajemnie na siebie wpływać.
Pierwszym krokiem jest często psychoedukacja pacjenta i jego partnerki. Obejmuje ona korektę błędnych przekonań dotyczących seksualności, omówienie technik na przedwczesny wytrysk (np. odpowiednie pozycje seksualne) oraz zachęcanie do regularnej aktywności seksualnej. Psychoterapia jest szczególnie pomocna, gdy przedwczesny wytrysk ma podłoże psychologiczne, takie jak lęk, stres czy problemy w relacji. Terapia indywidualna lub dla par pozwala poprawić komunikację i zrozumieć istotę problemu. Obiecującym podejściem jest terapia poznawczo-behawioralna, która uczy zmiany negatywnych wzorców myślowych.
Podstawową metodą leczenia wrodzonego przedwczesnego wytrysku jest farmakoterapia – stosuje się głównie leki na receptę, a jego wybór z nich zależy od wielu czynników i jest dokonywany przez lekarza w porozumieniu z pacjentem. Wykorzystywane jest również leczenie chirurgiczne – metody takie jak ablacja nerwów grzbietowych prącia są stosowane niezwykle rzadko i mają charakter eksperymentalny ze względu na swoją inwazyjność i nieodwracalność.
Jakie leki stosuje się na przedwczesny wytrysk?
W leczeniu farmakologicznym zbyt szybkiego wytrysku stosuje się głównie preparaty w tabletkach, które wpływają na układ nerwowy, a konkretnie na przekaźnictwo serotoninergiczne. To właśnie nieprawidłowości w działaniu serotoniny w mózgu są uznawane za jedną z głównych przyczyn przedwczesnej ejakulacji. Leki mają za zadanie opóźnić wytrysk i umożliwić dłuższy stosunek.
Dapoksetyna
Dapoksetyna to oficjalnie zatwierdzone i jedyne zarejestrowane tabletki na przedwczesny wytrysk do leczenia na żądanie u mężczyzn w wieku od 18 do 64 lat. Należy ona do grupy krótko działających selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Jej największą zaletą jest szybkie działanie – maksymalne stężenie osiąga po około 1-1,5 godziny i jest równie szybko eliminowana z organizmu, co minimalizuje ryzyko kumulacji.
Priligy – lek na opóźnienie wytrysku z dapoksetyną jest skuteczny zarówno w pierwotnych, jak i nabytych problemach przedwczesnego wytrysku.
Inne selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
Do tej grupy leków należą m.in. paroksetyna, sertralina i fluoksetyna. Są to leki przeciwdepresyjne na receptę, które w leczeniu przedwczesnego wytrysku stosuje się „off-label”, czyli poza ich oficjalną rejestracją. Ich mechanizm działania również polega na zwiększeniu stężenia serotoniny. Stosowanie wymienionych leków powoduje efekt uboczny – opóźnienie wytrysku.
Leki z tej grupy mogą być przyjmowane codziennie lub na żądanie. Działania niepożądane są zwykle łagodne i przemijające.
Główne leki z grupy SSRI stosowane na przedwczesny wytrysk:
Trójcykliczne leki przeciwdepresyjne (TLPD)
Przykładem jest klomipramina, hamująca wychwyt zwrotny serotoniny i noradrenaliny. Wykazano jej skuteczność w terapii przedwczesnego wytrysku, przy czym może ona wydłużyć stosunek nawet czterokrotnie.
Przykładowe nazwy leków TLPD stosowanych na przedwczesny wytrysk:
- Anafranil,
- Anafranil SR 75.
Tramadol
Jest to lek opioidowy, którego mechanizm działania również wpływa na układ serotoninowy, co może opóźniać wytrysk. Skuteczność działania tabletek jest porównywalna do dapoksetyny, jednak ze względu na znaczne ryzyko uzależnienia i liczne działania niepożądane, nie jest powszechnie zalecanym lekiem opóźniającym wytrysk.
Leki z tramadolem dostępne w aptece – na receptę:
- Tramadol Krka,
- Tramadol Synteza,
- Tramadol Vitabalans,
- Tramal.
Środki znieczulające miejscowo
Jest to najstarsza metoda farmakoterapii przedwczesnego wytrysku do stosowania na powierzchnię penisa. Anestetyki w postaci kremu, żelu lub aerozolu zawierają substancje takie jak lidokaina i prylokaina. Działają poprzez zmniejszenie wrażliwości prącia, co pozwala na przedłużenie stosunku bez wpływu na odczuwanie orgazmu.
Aby przedłużyć czas trwania stosunku, należy nałożyć preparat na żołądź prącia na 20-30 minut przed jego rozpoczęciem. Zaleca się stosowanie prezerwatywy lub zmycie resztek preparatu tuż przed rozpoczęciem stosunku (penetracją).
Dostępne bez recepty chusteczki czy aerozole (np. spray na przedwczesny wytrysk bravera control) działają objawowo na zbyt wczesny wytrysk – nie eliminując jego pierwotnej przyczyny.
Leki znieczulające stosowane miejscowo w zaburzeniach wytrysku:
- Anesderm,
- EMLA,
- Bravera Control.
Inhibitory fosfodiesterazy typu 5 (PDE5i)
Ta grupa leków, do której należą sildenafil, tadalafil czy wardenafil. Jest podstawą w leczeniu zaburzeń erekcji. Zaleca się je, gdy oba problemy – przedwczesny wytrysk i zaburzenia wzwodu – współwystępują. Poprawa jakości erekcji i większa pewność siebie mężczyzny mogą pośrednio przyczynić się do wydłużenia stosunku seksualnego. Dla lepszych efektów leki z grupy inhibitorów 5-fosfodiesterazy stosuje się z terapią SSRI.
Przykładowe leki:
- Granpidam,
- Inventum,
- Maxigra,
- Remidia,
- Revatio,
- Sildenafil Ranbaxy,
- Sildenafil PPH.
Farmakoterapia a czynniki psychogenne i somatyczne
Etiologia (przyczyna) przedwczesnego wytrysku jest złożona. Często problem leży w splocie czynników psychogennych i somatycznych.
Do czynników psychogennych zalicza się m.in.:
- stres;
- problemy w relacji;
- lęk przed niespełnieniem oczekiwań partnerki;
- zaburzenia lękowe;
- depresja.
W takich przypadkach kluczową rolę odgrywa psychoterapia i techniki behawioralne, które mogą być główną formą terapii lub jako uzupełnienie przyjmowania leków na przedwczesny wytrysk.
Z kolei czynniki somatyczne mogą obejmować schorzenia takie jak:
- zapalenie gruczołu krokowego;
- choroby tarczycy;
- cukrzyca;
- miażdżyca;
- choroby neurologiczne.
Wówczas farmakologiczny lek celowany w przedwczesny wytrysk należy łączyć z leczeniem choroby podstawowej. Przyjmowanie tabletek na opóźnienie wytrysku musi być wtedy ściśle monitorowane.