Chociaż grzybica pochwy to częsta przyczyna infekcji okolic intymnych, nie jest jedyną z nich. Objawy grzybiczych zakażeń potrafią nakładać się na te, które towarzyszą innym problemom.
Przy wystąpieniu jakichkolwiek dolegliwości zawsze warto umówić się do lekarza. Jednak, jeśli chcemy świadomie podejść do skutecznej terapii i późniejszej profilaktyki nawrotów, dobrze jest znać dostępne możliwości.
Jakie są wskazania do rozpoczęcia leczenia kandydozy pochwy?
Specjalista bierze pod uwagę wszystkie informacje zebrane w wywiadzie (nasilenie objawów infekcji intymnej, czas ich trwania, to, czy problem nawraca, czy pacjentka jest w ciąży, ma cukrzycę, przyjmowała antybiotyki lub leki obniżające odporność). Znaczenie ma też to, czy pacjentka podejmowała już próby pokonania podobnych dolegliwości i z jakim efektem.
Dla lekarza to bardzo cenne informacje, na podstawie których może dobrać metody łagodzące największy dyskomfort.
Rodzaje i formy leków na grzybicze zapalenie pochwy i sromu – krem, globulki czy leki doustne?
W terapii, która jest ukierunkowana na przyczyny grzybicy pochwy, stosuje się dwie główne drogi podania leków – miejscową i doustną.
- Przy leczeniu miejscowym wykorzystuje się preparaty dopochwowe oraz środki do stosowania na srom. Są to leki bez recepty na grzybicę (tabletki i globulki dopochwowe, kremy, a czasem żele). Działają w miejscu rozwoju infekcji – czyli bezpośrednio na śluzówkę lub skórę.
- Leczenie doustne działa ogólnoustrojowo („od środka”). Bywa wygodniejsze, jego schemat jest prostszy, ale najczęściej wymaga recepty. Podana substancja krąży w całym organizmie, może wchodzić w interakcje z innymi preparatami i w niektórych sytuacjach (np. w ciąży, przy chorobach wątroby lub przy przewlekłym przyjmowaniu innych leków) musi być dobrana ostrożniej.
Niezależnie od zaleconej formy postępowania, znaczenie ma sposób stosowania i konsekwencja (zgodnie ze wskazaniami lekarza). Zawsze liczy się regularność, prawidłowa aplikacja i dokończenie schematu (nawet wtedy, gdy objawy kandydozy pochwy i sromu szybko ustąpią).
Jak leczy się kandydozę pochwy?
W leczeniu grzybicy pochwy dąży się do opanowania aktywnego zakażenia, złagodzenia stanu zapalnego i – jeśli to możliwe – ograniczenia ryzyka nawrotów.
Jakie składniki o działaniu przeciwgrzybiczym są obecne w lekach bez recepty na infekcje intymne?
W leczeniu dopochwowym dominują leki z grupy azoli – pochodne imidazolu. Mają właściwości, które hamują wytwarzanie ergosterolu – składnika błony komórkowej grzybów. Kiedy komórka grzyba przestaje prawidłowo funkcjonować, obumiera.
W składach leków OTC na infekcje grzybicze pochwy można znaleźć także fentikonazol. To również pochodna imidazolu, ale w opisach mechanizmu jego działania podkreśla się m.in. wpływ na procesy utleniania w komórce grzyba oraz uszkadzanie błony komórkowej. Dodatkowo składnik wykazuje aktywność przeciwbakteryjną.
Lek na grzybicę pochwy – kiedy potrzebna jest recepta?
Nietypowe i powtarzające się infekcje grzybicze pochwy wymagają leczenia z wykorzystaniem innych leków (innych składników aktywnych). W tych przypadkach zakażeń pochwy stosuje się preparaty o wyższych dawkach lub z silniej działającymi substancjami.
Najczęściej wykorzystywane składniki to:
- flukonazol (doustnie – leczenie ogólnoustrojowe);
- klotrimazol (dopochwowo – w określonych dawkach także w lekach na receptę);
- mikonazol (dopochwowo);
- ekonazol (dopochwowo);
- natamycyna (dopochwowo);
- nystatyna (dopochwowo).
Czy leczenie kandydozy uwzględnia antybiotykoterapię? Drożdżyca pochwy a bakteryjne zakażenie
Antybiotyki nie są stosowane w leczeniu grzybiczych zakażeń. To bardzo istotne. Substancje z tej grupy działają wyłącznie na infekcje bakteryjne.
Co więcej, antybiotykoterapia stosowana w leczeniu bakteryjnych zakażeń (np. infekcji dróg moczowych) jest jednym z lepiej udokumentowanych czynników ryzyka rozwoju grzybicy miejsc intymnych.
Co stosować w leczeniu grzybicy pochwy i sromu, by złagodzić objawy?
W kandydozie największy dyskomfort zwykle wynika z reakcji zapalnej i podrażnienia śluzówki. Dlatego ginekolog – obok leczenia przeciwgrzybiczego – może zaproponować dodatkowe środki na objawy infekcji pochwy w celu ich „wyciszenia”.
Najczęściej rozważa się preparaty:
- nawilżające i regenerujące błonę śluzową pochwy;
- osłaniające i wpływające na naturalną mikroflorę pochwy (m.in. probiotyki – tylko konkretne szczepy);
- przeciwbólowe doustne (doraźnie).
Jeżeli mimo tych działań świąd lub pieczenie szybko narastają, pojawiają się pęknięcia skóry, silny obrzęk albo ból przy oddawaniu moczu, objawy należy ponownie skonsultować z lekarzem – czasem problemem nie jest sama kandydoza, tylko dodatkowe podrażnienie lub inna przyczyna dolegliwości.
Jednorazowy przypadek a nawracająca grzybica pochwy – leczenie przewlekłych infekcji intymnych
Nawracające grzybice pochwy wyróżnia się jako osobną jednostkę kliniczną.
W takich przypadkach postępowanie uwzględnia dłuższe schematy leczenia przeciwgrzybiczego, często z fazą podtrzymującą, a także poszukiwanie czynników sprzyjających nawrotom – hormonalnych, metabolicznych, immunologicznych lub związanych ze stylem życia. W tej grupie pacjentek należy wykonać wymaz z pochwy i badania mikrobiologiczne.
Jak wygląda leczenie grzybicy pochwy u kobiet w ciąży?
W przypadku grzybicy pochwy w ciąży najważniejsze jest bezpieczeństwo terapii. Dlatego pierwszym krokiem powinna być konsultacja z ginekologiem, a nie samodzielny wybór leku.
- W ciąży leczenie prowadzi się głównie miejscowo, dopochwowo (standardowo stosuje się miejscowe leki z grupy azoli przez 7 dni – doustny flukonazol nie jest zalecany). To podejście pozwala ograniczyć wchłanianie substancji czynnych i zmniejsza ryzyko wpływu na rozwijający się płód.
- Doustne preparaty na grzybicę pochwy stosuje się znacznie rzadziej i tylko w ściśle określonych sytuacjach, po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka.
Ile trwa leczenie grzybicy pochwy?
Objawy zwykle zaczynają się wyraźnie zmniejszać po 2-3 dniach. Cała terapia trwa najczęściej od 1 do 7 dni. Dotyczy to zwłaszcza schematów, które uwzględniają leki podawane dopochwowo.
Czy można samodzielnie wyleczyć grzybicę pochwy?
Nie należy liczyć na to, że grzybica pochwy przejdzie „sama”. Problem, który się rozwinął, zawsze ma swoją przyczynę. Warto zastanowić się, co mogło doprowadzić do zaburzeń flory bakteryjnej pochwy i w tym kontekście wdrażać samodzielne zmiany w nawykach.
Nie należy jednak ignorować objawów i samodzielnie podejmować prób terapii z wykorzystaniem leków (dostępnych bez recepty lub tych na receptę, które posiadamy np. po już przebytej grzybicy).
Niewłaściwe leczenie zakażeń grzybiczych pochwy i sromu może prowadzić do utrzymywania się lub nasilenia objawów oraz częstszych nawrotów dolegliwości.