Postępowanie terapeutyczne w zakażeniu Chlamydia trachomatis opiera się na leczeniu przyczynowym. Jakie leki przyjmują pacjenci, jak działają poszczególne substancje i dlaczego sposób postępowania w różnych przypadkach może wyglądać inaczej?
Antybiotyki wykorzystywane w leczeniu zakażenia chlamydią
Leczenie zakażenia Chlamydia trachomatis wymaga zastosowania preparatów o określonych właściwościach farmakologicznych.
Bakterie Chlamydia trachomatis przenikają do wnętrza komórek nabłonka. Z tego powodu terapia wymaga zastosowania antybiotyków, które również będą do tego zdolne. Tylko w takim przypadku możliwe jest zahamowanie aktywności patogenów.
W leczeniu wykorzystuje się przede wszystkim substancje z grupy tetracyklin, makrolidów oraz – w wybranych przypadkach – fluorochinolonów.
Doksycyklina
Doksycyklina należy do antybiotyków z grupy tetracyklin. W leczeniu zakażeń wywołanych przez Chlamydia trachomatis jest uznawana za terapię pierwszego wyboru.
Jej skuteczność wynika z właściwości farmakokinetycznych. Lek dobrze przenika do wnętrza komórek – czyli dokładnie tam, gdzie namnażają się chlamydie. Hamuje syntezę ważnych białek bakteryjnych, prowadząc do zatrzymania ich wzrostu i eliminacji drobnoustrojów.
Najczęściej stosuje się doksycyklinę przez 7 dni, zwykle w dawce podzielonej na dwie porcje w ciągu doby (2 x 100 mg). To ogólne zalecenia, a dokładne dawkowanie ustala lekarz – tych wskazań zawsze należy się trzymać.
Dlaczego doksycyklina jest leczeniem pierwszego rzutu?
Preparaty z doksycykliną wykazują skuteczność w różnych postaciach chlamydiozy. W przypadku tego antybiotyku odsetek pełnej eliminacji bakterii jest bardzo wysoki.
Dotyczy to zakażeń w obrębie układu moczowo-płciowego, ale także infekcji pozagenitalnych – w przypadku zdiagnozowania i leczenia chlamydii w gardle lub odbytnicy.
Azytromycyna
Azytromycyna należy do grupy makrolidów. Przy zakażeniach wywołanych przez Chlamydia trachomatis jest jedną z najczęściej stosowanych alternatyw terapeutycznych dla doksycykliny (wykazuje bardzo zbliżone działanie). Jest substancją rekomendowaną w leczeniu drugiego rzutu.
Charakterystyczną cechą azytromycyny jest sposób dawkowania. W tym przypadku leczenie chlamydiozy polega na doustnym przyjęciu pojedynczej dawki (1 x 1 g).
Pozostaje ważną opcją w planowaniu terapii.
- Znajduje zastosowanie m.in. u pacjentów z przeciwwskazaniami do tetracyklin lub w sytuacjach wymagających uproszczonego (krótszego) schematu postępowania.
- Jest również rekomendowana w pierwszej kolejności u kobiet w ciąży oraz u pacjentów, u których zdiagnozowano chlamydiowe zapalenie spojówek (w tym przypadku w formie skojarzonej z miejscową antybiotykoterapią lub glikokortykosteroidami).
Inne opcje terapeutyczne w szczególnych sytuacjach (erytromycyna, klarytromycyna i ofloksacyna)
Nie każdy pacjent może przyjmować doksycyklinę lub azytromycynę. W takich przypadkach lekarz może rozważyć zastosowanie alternatywnych antybiotyków – metod określanych jako leczenie trzeciego rzutu.
- Erytromycyna oraz klarytromycyna należą do makrolidów. Preparaty znajdują zastosowanie głównie wtedy, gdy leczenie pierwszego i drugiego rzutu nie może zostać wdrożone.
- Ofloksacyna należy do fluorochinolonów. W odróżnieniu od makrolidów wpływa na procesy związane z replikacją (powielaniem) materiału genetycznego bakterii – prowadzi do zahamowania wzrostu i obumierania drobnoustrojów.
Jakie leki na chlamydię może przepisać lekarz (leki na receptę)?
Wśród najczęściej przepisywanych antybiotyków na chlamydię możemy wymienić preparaty zawierające substancje klasyfikowane do leczenia pierwszego i drugiego rzutu.
Azytromycyna i doksycyklina znajdują się w lekach, takich jak:
Leki stosuje się wobec najbardziej rozpowszechnionego gatunku chlamydii – Chlamydia trachomatis. Warto jednak przypomnieć, że wyróżnia się także inne bakterie, które nie przenoszą się drogą płciową, ale również mogą wywoływać poważne choroby – Chlamydia pneumoniae oraz Chlamydia psittaci.
W tych przypadkach również stosuje się wymienione powyżej grupy antybiotyków, jednak z wykorzystaniem innych leków – takich, które mają do tego konkretne wskazania, np.:
- Unidox Solutab (np. w przypadku pozaszpitalnego zapalenia płuc) – zawiera doksycyklinę;
- Fromilid – zawiera klarytromycynę.
Jak radzić sobie z objawami chlamydiozy?
Antybiotykoterapia działa na przyczynę zakażenia (obecność bakterii). Nie zawsze jednak prowadzi do natychmiastowego ustąpienia dolegliwości pojawiających się w przebiegu chlamydiozy – objawy są związane ze stanem zapalnym rozwijającym się w zakażonych tkankach.
Nawet po rozpoczęciu leczenia organizm potrzebuje czasu, aby wygasić reakcję zapalną i odbudować równowagę w obrębie nabłonka.
W takich sytuacjach lekarz może zalecić leczenie skierowane konkretnie na objawy zakażenia chlamydią. Przepisane leki mają przynieść ulgę i zmniejszać nasilenie dolegliwości – ból, pieczenie, dyskomfort czy podrażnienia błon śluzowych narządów płciowych.
Popularne leki, które pomagają łagodzić objawy chlamydii (chlamydiozy)
Najczęściej wykorzystywane są preparaty o działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym oraz miejscowo łagodzącym.
Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)
Pomocne przy bólu w podbrzuszu, dyskomforcie w obrębie miednicy, dolegliwościach bólowych towarzyszących zapaleniu cewki moczowej i zapaleniu szyjki macicy (np. pieczeniu podczas oddawania moczu).
Przykładowe preparaty to:
- Nurofen (ibuprofen);
- Ketonal (ketoprofen);
- Apo-Napro (naproksen);
- Tantum Rosa (benzydamina – stosowana miejscowo).
Leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe
Łagodzą objawy ogólnoustrojowe. Tego rodzaju dolegliwości nie są charakterystycznymi objawami zakażenia, ale mogą wystąpić przy nasilonej infekcji – szczególnie gdy pacjent zwlekał ze skonsultowaniem pierwszych objawów ze specjalistą.
Przykładowe preparaty to:
- Apap (paracetamol);
- Panadol (paracetamol).
Probiotyki
Preparaty osłonowe w trakcie antybiotykoterapii – jako wsparcie mikrobioty jelitowej i pochwy podczas oraz po leczeniu.
Przykładowe preparaty, zawierające żywe pałeczki kwasu mlekowego (Lactobacillus), to:
- Trilac;
- Dicoflor;
- Lactovaginal.
Co wpływa na powodzenie leczenia?
Skuteczne leczenie chlamydii to nie tylko antybiotyk.
- Partnerzy seksualni powinni zostać skierowani do diagnostyki i leczenia, aby ograniczyć ryzyko reinfekcji.
- Zaleca się też wstrzemięźliwość seksualną przez 7 dni po jednorazowej dawce lub do zakończenia 7-dniowej terapii (i ustąpienia objawów, jeśli infekcja nie przebiegała bezobjawowo).
- U wielu osób rekomenduje się ponowne badanie w kierunku reinfekcji po około 3 miesiącach.